Inspiratornia

Raport "Aspiracje ludzi młodych odnośnie ich przyszłej kariery zawodowej" autorstwa dra Artura Domurata. Październik 2022

W badaniu nad aspiracjami zawodowymi młodych ludzi, przeprowadzonym przez Fundację Think! we współpracy z Centrum Psychologii Ekonomicznej i Badań Decyzji Akademii Leona Koźmińskiego oraz Fundacją Citi Handlowy im. L. Kronenberga, wzięło udział N = 1006 osób, stanowiących reprezentatywną próbę młodych Polaków w wieku od 18 do 30 lat*.

Obecna aktywność zawodowa

Badanie pokazało, że 61% młodych ludzi pracuje „dla kogoś” w ramach zleceń, etatu lub kontraktu menedżerskiego, 21% respondentów się uczy lub studiuje, a 

zaledwie 3% (N = 30) prowadzi własne firmy.

Właściciele firm są wysoce zaangażowani i starają się konsekwentnie realizować wyznaczone cele (87%). Prowadzenie biznesu sprawia większości z nich satysfakcję (90%), choć wymaga tego, by poświęcali swoim firmom swój wolny czas (87%). Dla połowy przedsiębiorców prowadzenie firmy wiąże się z dużym ryzykiem, a 40% nastawia się przede wszystkim na przetrwanie.

Co trzeci przedsiębiorca deklaruje zniechęcenie pod wpływem doświadczanych porażek. Takie negatywne odczucia, jak również sam niski odsetek młodych ludzi prowadzących działalność gospodarczą może wynikać z niesprzyjających okoliczności.

Co ciekawe, chociaż ankietowani w większości (69%) negatywnie oceniali sytuację gospodarczą w kraju, to w większości pozytywnie myśleli o własnej sytuacji materialnej (56%). 

Intencje przedsiębiorcze

Potencjalnych przedsiębiorców, czyli osób które chciałyby założyć firmy, a nawet mają konkretny pomysł na biznes, jest jednak zdecydowanie więcej. 

27% młodych Polaków rozważało w ciągu ostatnich sześciu miesięcy pracę „na swoim”, przy czym co drugi z nich chciał rozpocząć działalność gospodarczą jeszcze w tym (8%) lub w przyszłym roku (44%). 56% z nich ma już konkretny pomysł, co zamierza robić. 42% osób z pomysłem na biznes, chciałoby go realizować w branży znanej z własnego doświadczenia zawodowego. Pozostali potencjalni przedsiębiorcy odkładają temat na później (31%) lub po prostu nie wiedzą, kiedy to nastąpi (18%). Takie  powstrzymywanie się od działalności gospodarczej najprościej wytłumaczyć można niesprzyjającym otoczeniem. 

Przedsiębiorcze aspiracje zawodowe 

Osób, które w przyszłości chciałyby zostać przedsiębiorcami, jest jeszcze więcej. 

Młodzi ludzie chcą w przyszłej pracy być innowacyjni, aktywnie dostosowywać się do zmieniającego się świata i być współautorami tych zmian. Chcą śledzić zmiany, szukać nowości i ciekawostek (86%), rozwijać swoją wiedzę fachową (83%), a także obserwować trendy oraz  badać rynek i otoczenie (83%). 

Ponad połowa respondentów (54%) chciałaby w przyszłości zostać właścicielami firm, a 36% pracodawcami. Spory odsetek młodych ludzi (37%) bierze pod uwagę wyłącznie te rodzaje działalności zawodowej, które przynajmniej częściowo zawierają pracę „na swoim”: w charakterze właściciela firmy, pracodawcy, freelancera, a także łączenie nauki czy pracy z prowadzeniem firmy lub założenie organizacji pozarządowej – zob. rys. 1.

Rys. 1. Preferowane formy przyszłej aktywności zawodowej.

Osoby o aspiracjach przedsiębiorczych prawie trzykrotnie częściej łączą swoją przyszłość z handlem niż z produkcją (29% vs. 11%). Najpopularniejsze branże to: zdrowie i uroda (8%), branża odzieżowa (8%), branża spożywcza (7%), finanse (6%) oraz transport i logistyka (6%). Branże związane z nowoczesnymi technologiami komputerowymi i sieciowymi stanowią przedmiot aspiracji zawodowych co dwunastej osoby o aspiracjach przedsiębiorczych.

Pobierz raport TUTAJ.

*Badanie zostało przeprowadzone na Ogólnopolskim Panelu Badawczym Ariadna w dniach od 7 do 11 października 2022 r.

O autorze: dr Artur Domurat jest psychologiem i ekonomistą, badaczem z Centrum Psychologii Ekonomicznej i Nauk Decyzji Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie. W swoich badaniach weryfikuje stereotypowe przekonania o przedsiębiorcach, m.in. o tym, że wyróżniają ich pewne specyficzne cechy, takie jak skłonność do ryzyka. Do jego szerszych zainteresowań naukowych należy badanie myślenia probabilistycznego, racjonalności i błędów poznawczych, którym ludzie ulegają podczas podejmowania decyzji.