JDG i zlecenie wliczane do stażu pracy – projekt nowelizacji przyjęty przez SKRM
22 maja br. Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z treścią nowelizacji okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej oraz wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia będą od 1 stycznia 2026 r. wliczane do stażu pracy.
Projekt trafi teraz do Sejmu, gdzie będzie dalej procedowany.
Więcej dni wolnych nad opiekę nad dziećmi? Nowa propozycja RPD i NRA
Rzeczniczka Praw Dziecka we współpracy z Naczelną Radą Adwokacką wystąpiła do Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z wnioskiem o zwiększenie wymiaru dni wolnych na opiekę nad dzieckiem.
Jak wyglądy obecny stan prawny?
W myśl art. 188 § 1 k.p. pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 16 godzin albo 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
Inicjatywa RPD i NRA
W piśmie z dnia 12 kwietnia 2025 r. Rzeczniczka Praw Dziecka i Naczelna Rada Adwokacka zwrócili się do Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej o zmianie brzmienia tego przepisu w taki sposób, aby ilość dni wolnych na opiekę nad dzieckiem ulegała odpowiedniemu zwiększeniu wraz z liczbą posiadanych dzieci, które nie ukończyły 14. roku życia, ale jednocześnie bez nadmiernego obciążenia pracodawców.
Zgodnie z proponowaną treścią przepisu wymiar zwolnienia miałby ulegać proporcjonalnemu zwiększeniu o 8 godzin lub 1 dzień na każde dziecko, przy czym łączny wymiar tego zwolnienia nie mógłby przekroczyć 40 godzin lub 5 dni w ciągu roku kalendarzowego.
Autorzy pisma zwrócili bowiem uwagę, że wraz z wzrostem liczby posiadanego potomstwa zwiększeniu ulega również prawdopodobieństwo wystąpienia nagłych przypadków wymagających nieobecności w pracy (np. przerw w funkcjonowaniu żłobków, przedszkoli czy też szkół).
Jakby wyglądała sytuacja po wejściu w życie tej zmiany?
Jeżeli zmiana ta weszłaby w życie wymiar zwolnienia przysługującego pracownikowi wynosiłby w przypadku wychowywania:
- 1 dziecka – 2 dni lub 16 godzin
- 2 dzieci – 3 dni lub 24 godziny
- 3 dzieci – 4 dni lub 32 godziny
- 4 lub więcej dzieci – 5 dni lub 40 godzin
Reforma Państwowej Inspekcji Pracy. Czy to koniec umów cywilnoprawnych?
Po wycofaniu się przez rząd z planu oskładkowania umów cywilnoprawnych, który był jednym z dotychczasowych kamieni milowych przewidzianych w Krajowym Planie Odbudowy, pojawił się w jego miejsce nowy pomysł – reforma Państwowej Inspekcji Pracy. Czy oznacza ona koniec umów cywilnoprawnych?
Cel reformy
Zgodnie z zapowiedziami prawodawcy projektowanie zmiany mają zapewnić zwiększoną sprawność działania inspekcji. W szczególności nowe rozwiązania przyczynią się do jednoczesnego zmniejszenia przypadkowości oraz zwiększenia skuteczności przeprowadzanych kontroli.
Zamiana śmieciówek na umowy o pracę
Główna zmiana ma polegać na przyznaniu inspektorom pracy uprawnienia do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę w przypadkach noszących znamiona stosunku pracy.
W obecnym stanie prawnym możliwość ustalenia istnienia stosunku pracy została zastrzeżona wyłącznie dla sądów, zaś przeciętny czas postępowania w tych sprawach wynosi od 2 do 3 lat.
Zgodnie z zapowiadanymi zmianami już w przypadku stwierdzenia wystąpienia poważnych nadużyć w zakresie zatrudniania sami inspektorzy pracy będą mogli wydać decyzje o przekształceniu pozornych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. W celu zapewnienia dodatkowej weryfikacji prawidłowości takich decyzji przewidziano również wariant ich podejmowania w trakcie kontroli dwuosobowych.
Pracodawcom ma przysługiwać możliwość odwołania się od tych decyzji do okręgowego inspektora pracy. Dopiero wyczerpanie wewnętrznej ścieżki w inspekcji upoważni ich do skierowania spraw do sądów pracy.
Należy jednak zaznaczyć, że ustawodawca nie wykluczył również wprowadzenia łagodniejszego rozwiązania, w myśl którego ewentualna decyzja o przekształceniu umowy cywilnoprawnej nie byłaby obarczona rygorem natychmiastowej wykonalności. Zamiast tego obowiązywałaby ona na przyszłość, od daty jej wydania.
Ponadto osoby biorące udział w rozmowach na temat kształtu przyszłej reformy deklarują, że proponowane zmiany dążą jedynie do zwalczenia skrajnie patologicznych sytuacji, a nie likwidacji umów cywilnoprawnych jako formy zatrudnienia w ogóle.
Wsparcie ZUS-u
Kolejną istotną zmianą mającą usprawnić działanie Państwowej Inspekcji Pracy będzie zapewnienie jej wsparcia ZUS-u.
ZUS ma pomóc inspekcji w utworzeniu i wytrenowaniu modelu analitycznego i dostarczyć w tym celu odpowiednie dane. Informacje te mają obejmować m.in. nazwy firm, w których udział umów cywilnoprawnych w ogólnej licznie zatrudnionych może rodzić poważne wątpliwości do legalności ich praktyk w zakresie zatrudniania. Ponadto sami inspektorzy pracy mają uzyskać bezpośredni dostęp do bazy danych ZUS-u tak, aby już w trakcie przeprowadzania kontroli mogli oni od razu zweryfikować, kto z zatrudnionych w kontrolowanych podmiotach został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych.
Wykorzystanie tych narzędzi ma w założeniu pozwolić inspekcji efektywnie wytypować firmy, w których może dochodzić do nadużyć, a tym samym z jednej strony zmniejszyć przypadkowość kontroli, a z drugiej zwiększyć ich skuteczność.
Dodatkowe poprawki
Oprócz tego reforma Państwowej Inspekcji Pracy przewiduje szereg mniejszych zmian mających usprawnić jej działanie jak choćby zastąpienie odręcznego podpisu protokołu z kontroli podpisem elektronicznym na wzór rozwiązań przyjętych w ZUS ie.
Kiedy reforma wejdzie w życie?
W myśl Krajowego Planu Odbudowy realizacja kamienia milowego, jakim ma być reforma Państwowej Inspekcji Pracy, ma nastąpić do połowy 2026 r.
Nowe propozycje deregulacyjne SprawdzaMY w rękach rządu. Znamy rezultat wstępnych prac.
24 marca bieżącego roku Rządowy Zespół ds. Deregulacji pod kierownictwem Rafała Brzoski spotkał się z premierem Donaldem Tuskiem i przekazał w ręce rządu szereg propozycji obejmujących zmiany w prawie pracy. Jak wygląda rezultat wstępnych prac nad tymi inicjatywami?
Cyfrowe orzeczenia medycyny pracy
Wśród procedowanych zmian znalazła się idea pełnej digitalizacji orzeczeń lekarskich medycyny pracy. Rozwiązanie to ma zdaniem pomysłodawców nie tylko znacząco skrócić czas przekazywania tych dokumentów, ale także zapewnić lepszą ochronę danych pracowników poprzez m. in. ograniczenie ryzyka ich zagubienia. Inicjatywa ta została przyjęta do wdrożenia i w związku z tym trwają obecnie prace nad dokumentacją przedstawioną w tym zakresie.
Rotacja szafek dla pracowników
Inna zmiana dotyczy szafek dla pracowników. Aktualne przepisy BHP przewidują wymóg zapewnienia pracownikom indywidualnych szafek. Zdaniem Zespołu ds. Deregulacji dopuszczenie możliwości stosowania systemu rotacyjnego pozwoliłoby pracodawcom ograniczyć koszty prowadzenia ich działalności. Z uwagi na konieczność doprecyzowania inicjatywy prowadzone są obecnie prace wyjaśniające z udziałem zespołu ekspertów.
Odrzucone propozycje
Z odmową dalszego procedowania spotkały się z kolei zmiany polegające na nadaniu dokumentom pracowniczym w wersji elektronicznej tej samej wartości prawnej co dokumentom w wersji papierowej oraz dopuszczeniu możliwości całkowitej cyfryzacji procesu zawierania umów o pracę i ich aneksowania.
Bądź na bieżąco! Zapisz się do biuletynu